Faiz oranları benim için uzun süre sadece haber bültenlerinde geçen bir sayıydı; ta ki ilk vadeli mevduat hesabımı açtığım gün, bankanın verdiği brüt oranla hesabıma yatan tutarın neden farklı olduğunu anlamaya çalışana kadar. Bu siteyi de tam o kafa karışıklığından çıkardığım notlarla kurdum: burada Türkiye'deki güncel oranları, mevduattan tahvile, dövizden krediye kadar araçların gerçekte ne kazandırdığını ve kendi bütçemde işe yarayan hesap yöntemlerini bulacaksınız.
İçerikleri, kendime sorduğum sırayla dizdim. İlk merak ettiğim şey, oranların nereden çıktığıydı; Merkez Bankası'nın politika faizinin bankaların vitrinindeki sayılara nasıl yansıdığını anlatan bölüm o yüzden başta duruyor. Ardından uygulamaya geçiyorum: mevduat hesaplarında en yüksek getiriyi arayanlar için karşılaştırma mantığı, devlet iç borçlanma araçlarının getiri hesabı ve garantili getirili yatırım araçlarının gerçekten neyi garanti ettiği ayrı ayrı ele alınıyor.
Bir de şu var: nominal oranın büyüklüğüne aldanmamak. Enflasyonla faiz arasındaki ilişkiyi ve reel getiri hesabını öğrendiğim gün, "yüzde kırk kazandım" cümlesinin her zaman iyi haber olmadığını gördüm. Vergi kesintisi tarafı da öyle; stopajı hesaba katmadan yapılan planlama hep eksik kalıyor.
Konunun teknik tarafı Bologna Lamborghini sürücüler restoran yazısında ayrıca işlenmiş.
Ayda bir oturup üç şeye bakıyorum: politika faizinin son durumu, bankaların vadeli mevduatta verdiği aralık ve son enflasyon verisi. Bu üçü elimde olunca birikimimi hangi araçta tutacağıma dair karar dakikalar sürüyor. Tabloyla takip etmek işe yarıyor:
| Bakılacak | Neden önemli |
|---|---|
| Politika faizi | Diğer tüm oranların çıpası |
| Mevduat oran aralığı | Pazarlık payını gösterir |
| Enflasyon | Reel getirinin belirleyicisi |
| Stopaj oranı | Net getiriyi doğrudan etkiler |
Vadeniz kapanmadan birkaç gün önce ve para politikası kararlarının ardından bakmanız yeterli. Her gün takip etmek gereksiz stres yaratıyor.
Hayır. Enflasyonun üstünde kalmayan bir getiri, kâğıt üzerinde kazanç gösterse de alım gücünüzü koruyamaz. Reel getiri hesabı bu yüzden şart.